Amaç
"Bir şeyler bozuk"tan "şu adımda şu yüzden" cümlesine; tahminle değil kanıtla düzeltmek.
Ne zaman
- Otomasyon durdu, ajan yanlış etiketliyor, Excel formülü yanlış toplam veriyor, e-fatura gönderilmiyor; süreçte tekrar eden hata (yanlış teslimat, çifte fatura).
Adımlar
- Belirti: ne bekleniyordu, ne oldu, ne zamandan beri, kaç kez. Ekran görüntüsü/log; kişisel veriyi maskele.
- Yeniden üret: aynı hatayı bilerek tekrar çıkar. Çıkmıyorsa önce bunu çöz.
- Son değişiklik: hatadan önce ne değişti (güncelleme, yeni kişi, yeni tedarikçi, yeni ayar)?
- Hipotezler: en az 3, olasılık sırasıyla; her biri için "doğruysa şunu görürüz" testi.
- Test et: tek seferde tek değişken; sonucu kaydet.
- Düzelt ve yeniden üretme adımını tekrar çalıştır (artık çıkmamalı).
- Önlem: aynı hatayı yakalayacak kontrol (bildirim, kontrol listesi maddesi);
piri-kararile kaydet.
Çıktı biçimi
Belirti kartı · Yeniden üretme adımları · Hipotez tablosu (Hipotez | Test | Sonuç) · Kök neden · Düzeltme · Önlem.
Kontrol listesi
- ☐ Hata yeniden üretildi mi?
- ☐ Tek değişkenle mi test edildi?
- ☐ Düzeltme sonrası tekrar denendi mi?
- ☐ Önlem yazıldı mı?
Kullanıcı için kısa sürüm (istem kartı)
Bir sorunu kök nedenine kadar birlikte çözelim. Belirti: {ne bekleniyordu / ne oldu / ne zamandan beri}. Önce hatayı yeniden üretmek için adımları yaz. Sonra "son ne değişti" sorusunu sor. En az 3 hipotezi olasılık sırasıyla ve her birinin testiyle listele; tek seferde tek değişken test ettir. Kök neden bulununca düzeltmeyi ve aynı hatayı bir daha yakalayacak önlemi yaz. Tahminle düzeltme önerme, test ettir.
Örnek
"Teklif e-postaları spam'e düşüyor": hipotez 1 — SPF/DKIM eksik (test: mail-tester) · 2 — konu satırında 'ücretsiz' · 3 — toplu gönderim. Kök neden: 1. Önlem: aylık mail-tester kontrolü.