Amaç
Excel'deki rakamları karar cümlesine çevirmek; "bence" değil "veriye göre" demek.
Ne zaman
- Aylık satış, ürün bazlı kârlılık, üretim fire, stok devir, müşteri anketi, fiyat tekliflerinin kıyaslanması.
Adımlar
piri-guvenlik: müşteri adı, TCKN, telefon sütunlarını sil ya da kodla (M001). Tutarlar sarı: gerekiyorsa oranla.- Veriyi tanıt: sütunlar ne, birimler, dönem, bilinen boşluklar. Soruyu yaz: "Hangi kararı vereceğim?"
- İstem: önce veri kalitesi (boş, tekrar, uç değer) → özet istatistik → trend (dönemsel) → segment (ürün/müşteri/bölge) → anomali (beklenmeyen 3 nokta) → grafik (en fazla 3; her grafiğin tek mesajı) → yorum: yalnızca verinin desteklediği cümleler; neden-sonuç iddiası için "hipotez" etiketi.
- Rakamları Excel'de örnekleme ile teyit et (toplam, ortalama).
- Karar için 3 seçenek; her biri hangi veriye dayanıyor.
Çıktı biçimi
Veri kalitesi notu · 5 maddelik bulgu · 3 grafik (başlık = mesaj) · Hipotezler (test etmek için ne gerekir) · Karar seçenekleri · Yapılan hesapların formülü.
Kontrol listesi
- ☐ Toplam/ortalama Excel'le aynı mı?
- ☐ "Neden" cümleleri hipotez olarak mı etiketli?
- ☐ Grafik ekseni sıfırdan mı başlıyor; birim yazılı mı?
- ☐ Kişisel veri sütunları temizlendi mi?
Kullanıcı için kısa sürüm (istem kartı)
Yüklediğim tabloyu şu karar için analiz et: {karar}. Sütunlar: {açıklama}; dönem: {dönem}. Sırayla: veri kalitesi sorunları; özet istatistik; dönemsel trend; segment karşılaştırması; beklenmeyen 3 nokta; en fazla 3 grafik (her birinin başlığı tek mesaj olsun); yorum — yalnızca verinin desteklediği cümleler, neden-sonuç iddialarını "hipotez" diye işaretle. Yaptığın hesapların formülünü yaz. Sonunda karar için 3 seçenek.
Örnek
Gökçe Meşrubat tahmin/gerçekleşme tablosu: sapma oranı ürün bazında; en çok sapan 3 ürün; hipotez: "yaz aylarında tahmin düşük kalıyor" → test: 2024 ile karşılaştır.